«Η 6η Μαΐου ίσως είναι η μοιραία ημέρα για το ευρώ», προειδοποιούσε το γερμανικό περιοδικό Focus. «Η δημοκρατία μπορεί να σκοτώσει το ευρώ», έγραφε το αμερικανικό TIME. «Καταρρέει η Ευρώπη;», αναρωτιόταν η Handelsblatt. Την ίδια στιγμή μερίδα των πολιτικών και οικονομικών παρατηρητών απ’ όλο τον κόσμο υποστήριζε πως τα αποτελέσματα που θα βγάλουν οι κάλπες στην Ελλάδα και τη Γαλλία θα μπορούσαν να αποτελέσουν την αρχή του τέλους για το κοινό νόμισμα. Όταν δε η ολλανδική κυβέρνηση κατέρρευσε υπό το βάρος της λιτότητας, η αίσθηση ότι το σημερινό στάτους κβο στην Ευρωζώνη μετρά τις τελευταίες του ημέρες, έγινε ακόμα εντονότερη. Η πολιτική κρίση στην Ολλανδία χτύπησε έναν από τους πιο αφοσιωμένους συμμάχους της Γερμανίας, ουσιαστικά διαλύοντας το κλαμπ των ΑΑΑ του Βορρά.
Και το ερώτημα που γεννάται είναι μήπως τελικά δικαιώθηκαν οι Κασσάνδρες που έκαναν λόγο για εντατικοποίηση της ευρωπαϊκής κρίσης μετά τις ελληνικές και γαλλικές εκλογές. Τα όσα διαδραματίζονται στις αγορές τις τελευταίες ημέρες στις αγορές και η αναζωπύρωση των σεναρίων για διάσπαση της Ευρωζώνης υποδηλώνουν πως το σκηνικό στην Ε.Ε. έχει επιδεινωθεί εκ νέου
Καταρρέει η ελίτ;
Από το ξέσπασμα της κρίσης, πολύς λόγος γίνεται για το λεγόμενο έλλειμμα δημοκρατίας στην Ευρωζώνη. Το δίδυμο Μέρκελ-Σαρκοζί που για μήνες βρέθηκε να αποφασίζει σχεδόν μονομερώς για το μέλλον ολόκληρης της Ευρωζώνης, το κλαμπ της Φρανκφούρτης, η εκχώρηση του δημοσιονομικού ελέγχου από τις κυβερνήσεις στις Βρυξέλλες και στην τρόικα, αλλά και η έλευση των τεχνοκρατών πρωθυπουργών, έδιναν την εντύπωση ότι η νομισματική ένωση κυβερνάται πια από μία νέα ελίτ, που παίρνει τις αποφάσεις της πίσω από κλειστές πόρτες, χωρίς τη λαϊκή εντολή και χωρίς να δίνει λογαριασμό σε κανέναν. Όμως αυτό στο οποίο συμφωνούσαν με ευκολία όλοι οι Ευρωπαίοι παρατηρητές (έστω και εάν οι Αγγλοσάξονες έδειχναν μια δυσκολία να το κατανοήσουν), ήταν ότι αυτή η νέα ελίτ είχε όχι μόνο τη βούληση αλλά και τον τρόπο να κρατήσει την Ευρωζώνη ενωμένη.
«Μην υποτιμάτε τη βούληση της ελίτ του ευρώ», έγραφε πρόσφατα ο γνωστός αρθρογράφος των Financial Times, Μάρτιν Γουλφ. Ο ίδιος ο φόβος της διάλυσης του ευρώ είναι ο βασικός λόγος που κρατά την Ευρωζώνη ενωμένη, έλεγε.
Όμως, με την ελίτ αυτή να καταρρέει, τα σενάρια για το τέλος του ευρώ επέστρεψαν. Ο ένας μετά τον άλλο, οι Ευρωπαίοι ηγέτες που εφάρμοσαν τη γερμανική συνταγή της λιτότητας, αυτήν που διαφημιζόταν ως η μοναδική διέξοδος από την κρίση, αλλά κατέληξε να καταδικάζει τις οικονομίες σε ακόμα βαθύτερη ύφεση, είδαν την πόρτα της εξόδου. Από την Ελλάδα, την Πορτογαλία και την Ιρλανδία έως την Ισπανία και την Ιταλία, η λιτότητα έριξε κυβερνήσεις, οδήγησε τους υποστηρικτές της στην εκλογική ήττα και προκάλεσε τη λαϊκή οργή.
Όμως, ακόμα και στις οικονομικά ισχυρότερες χώρες του πυρήνα, δείχνει να εξαντλείται η υπομονή των ψηφοφόρων απέναντι στα μέτρα λιτότητας. Ο Νικολά Σαρκοζί ηττήθηκε από το Σοσιαλιστή Φρανσουά Ολάντ στις γαλλικές εκλογές. Η αντικατάσταση του Σαρκοζί από τον Ολάντ στο Μέγαρο των Ηλυσίων αποδυναμώνει το γαλλογερμανικό άξονα. Η Ευρωζώνη χάνει τον προσανατολισμό της. Ή έστω αναγκάζεται να τον επαναπροσδιορίσει.
Όλα όσα τόσο πάλεψαν οι Μερκοζί να επιβάλουν στην Ευρώπη, καταρρέουν. «Η θέση της Άνγκελα Μέρκελ στην κορυφή του ευρωπαϊκού τραπεζιού έχει γίνει πολύ πιο άβολη», παρατηρούσαν οι New York Times. «Το Βερολίνο ξεμένει από συμμάχους στην κρίση», έγγραψε το Der Spiegel, καθώς η γερμανική λιτότητα αμφισβητείται πλέον ευρέως, ακόμα και στις πρωτεύουσες των άλλοτε συμμάχων του Βερολίνου.
Σε όλη την Ευρώπη, το πολιτικό κατεστημένο «χρεοκοπεί», μαζί με τη συνταγή της λιτότητας. Οι ψηφοφόροι βρίσκουν διέξοδο στα άκρα και σε περιθωριακά κόμματα, τα οποία δεν έχουν χρεωθεί τις μέχρι αποτυχίες της οικονομικής και δημοσιονομικής πολιτικής. Αλλά και στην πρωτεύουσα ενός ακόμα παλιού συμμάχου της Γερμανίας, στην Ολλανδία, το αντι-ευρωπαϊκό πνεύμα δείχνει να κερδίζει στα σημεία. Ο πολιτικός που αναλαμβάνει να παίξει το ρόλο του καταλύτη στο πολιτικό σκηνικό της χώρας δεν είναι άλλος από τον ίδιο άνθρωπο που είχε επιχειρήσει να παραδώσει στην ελληνική πρεσβεία της Ολλανδίας το μάκρους 1,5 μέτρου αντίγραφο ενός παλιού χιλιάρικου. Το μήνυμα του Χέερτ Βίλντερς προς τους Έλληνες ήταν σαφές: Μαζέψτε τα και γυρίστε στη δραχμή.
Τώρα, ο ηγέτης του ευρω-σκεπτικιστικού Κόμματος της Ελευθερίας θέλει να βγάλει και την Ολλανδία από το κοινό νόμισμα. Η απόφασή του να αποχωρήσει από τις πολυήμερες διαπραγματεύσεις για τα μέτρα λιτότητας των 15 δισ. ευρώ και από την κυβέρνηση συνασπισμού, οδήγησε στην παραίτηση του Ολλανδού πρωθυπουργού Μαρκ Ρούτε. Ο Βίλντερς θέλει να δώσει στις πρόωρες εκλογές τη μορφή δημοψηφίσματος για το ευρώ. Και ενώ οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ο Ρούτε μπορεί να επανεκλεγεί, τα περιθώρια κινήσεών του σε μία κατακερματισμένη βουλή, με περισσότερα από 10 κόμματα, θα είναι περιορισμένα. Μια ευρύτερη κυβέρνηση συνασπισμού θα μπορούσε να σχηματιστεί μαζί με τα κόμματα της αριστεράς, τα οποία στηρίζουν το στόχο της μείωσης του ελλείμματος όμως… διαφωνούν ως προς τον τρόπο.
Τώρα τρέχουν για την ανάπτυξη
Σήμα οπισθοχώρησης από τη συνταγή της τυφλής λιτότητας, η οποία σκοτώνει τις οικονομίες και «εκπαραθυρώνει» όσους την εφαρμόζουν, δίνεται σε Βρυξέλλες και Βερολίνο. Η κατάρρευση της ολλανδικής κυβέρνησης, του απόλυτου «τιμωρού» των δημοσιονομικά απείθαρχων της Ευρωζώνης, έδωσε ένα ηχηρό μήνυμα τόσο στην Άνγκελα Μέρκελ όσο και στους τεχνοκράτες των Βρυξελλών: Το Σχέδιο Α απέτυχε.
Έστω και αργά, η Κομισιόν, το Eurogroup, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ακόμα και η γερμανική κυβέρνηση, δηλώνουν τώρα την πρόθεσή τους να δώσουν προτεραιότητα στην ανάπτυξη. Η ξαφνική ομοβροντία των δηλώσεων (Μέρκελ, Ντράγκι, Γιούνκερ, Μπαρόζο) δείχνει τον πανικό τους. Η απουσία συγκεκριμένων προτάσεων μαρτυρά τη σύγχυσή τους.
Έστω και η αλλαγή της ρητορικής, πάντως, που βάζει την ανάπτυξη στην ατζέντα όσων χαράσσουν τις πολιτικές, για πρώτη φορά μετά από χρόνια, δεν μπορεί παρά να αποτελεί μια θετική εξέλιξη για την Ευρωζώνη.
Όπως όλα δείχνουν, ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη στις Βρυξέλλες κάποιες πρώιμες συζητήσεις για τη μερική χαλάρωση του ζουρλομανδύα της λιτότητας. Βλέποντας ότι η πολιτική της λιτότητας δεν οδηγεί στη βελτίωση, αλλά στην επιδείνωση των δημόσιων οικονομικών, και με δεδομένες τις κοινωνικές και πολιτικές αντιδράσεις που δεν μπορούν πια να αγνοηθούν, η Ευρώπη αναγκάζεται να αναθεωρήσει τις απαιτήσεις της γύρω από τη δημοσιονομική προσαρμογή. Σύμφωνα με τις τελευταίες ενδείξεις, εξετάζει να υπαναχωρήσει από την απαίτηση της μείωσης όλων των ελλειμμάτων στο 3% του ΑΕΠ το 2013.
Οι Ευρωπαίοι αναγκάζονται να «πειράξουν» το αρχικό τους σχέδιο, αλλά αρνούνται να το εγκαταλείψουν εντελώς. Ο στόχος για ελλείμματα έως 3% το 2013 είχε τεθεί το 2009. Τότε, η κυρίαρχη άποψη που επικρατούσε στην Ευρώπη ήταν ότι οι οικονομίες θα έβγαιναν από την κρίση το 2011. Ο σχεδιασμός έδινε στις κυβερνήσεις και δύο χρόνια περιθώριο για να «συμμαζέψουν» τα δημόσια οικονομικά τους. Όμως, τίποτα από αυτά δεν επιβεβαιώθηκε. Ολόκληρη η Ευρωζώνη βρίσκεται στα πρόθυρα της ύφεσης –αρκετές από τις οικονομίες της έχουν ήδη περάσει τη διαχωριστική γραμμή- και η ανεργία βρίσκεται στα υψηλότερα επίπεδα όλων των εποχών. Μέσα σε ένα τέτοιο περιβάλλον, τα μέτρα λιτότητας μοιάζουν όχι μόνο με οικονομική αλλά και με πολιτική αυτοκτονία.
Η Ισπανία, για παράδειγμα, καλείται να μειώσει το έλλειμμά της κατά 5,5 ποσοστιαίες μονάδες στα επόμενα δύο χρόνια. Με την ανεργία στο 23% και την οικονομία της σε ύφεση, η επίτευξη του στόχου θα απαιτήσει Ηράκλειες προσπάθειες. Αλλά ίσως ακόμα και αυτό να μην αποδειχθεί αρκετό.
Η γαλλική οικονομία μετά βίας αναπτύσσεται, και όμως, το Παρίσι καλείται να μειώσει το έλλειμμά του από τα επίπεδα του 5,2%. Στην Ολλανδία, το έλλειμμα θα διαμορφωθεί στο 4,6% το 2013, αρκετά υψηλότερα από το στόχο του 3%, χωρίς πρόσθετα μέτρα. Η δυσκολία να ληφθούν αυτά τα μέτρα φάνηκε αυτή την εβδομάδα, όταν μετά από επτά εβδομάδες διαπραγματεύσεων, αυτό το σήριαλ τελείωσε με την κατάρρευση της κυβέρνησης και την προκήρυξη πρόωρων εκλογών.
Οι Ευρωπαίοι αναγνωρίζουν ότι ο στόχος για ελλείμματα κάτω από το 3% το 2013 ίσως είναι ουτοπικός. Όμως, δεν θέλουν να δείξουν ότι τον εγκαταλείπουν, υπό το φόβο ότι μια τέτοια οπισθοχώρηση θα προκαλέσει ένα νέο γύρο αναταραχής στις αγορές. Η σχετική συζήτηση βρίσκεται σε πρώιμα στάδια, όμως αναμένεται να φουντώσει τις επόμενες εβδομάδες. Σύμφωνα με πληροφορίες, ανάμεσα στις λύσεις που εξετάζονται είναι να αντικατασταθεί ο στόχος για το δημοσιονομικό έλλειμμα με έναν για το διαρθρωτικό έλλειμμα, δηλαδή για το έλλειμμα που θα είχαν οι χώρες εάν οι οικονομίες τους έτρεχαν με τους δυνητικούς ρυθμούς τους και δεν βάλτωναν στην ύφεση.
Θα υποκύψει ή όχι στις πιέσεις της Γερμανίας ο Ολάντ;
Ο Ολάντ εισβάλλει στο πολιτικό σκηνικό της Ευρώπης υποσχόμενος μεγάλες αλλαγές. Με όπλο στη φαρέτρα του την επαναδιαπραγμάτευση του Δημοσιονομικού Συμφώνου, ο Φρανσουά Ολάντ αναζητάει πλέον συμμάχους ανάμεσα στους συντηρητικούς ηγέτες της ΕΕ.Χωρίς τον άξονα Μέρκελ-Σαρκοζί, ο Ολάντ πιθανόν θα προσεταιριστεί τον Μάριο Μόντι (αν δεν καταφέρει να τον πάρει με το μέρος της η Γερμανίδα καγκελάριος). Ακόμα και η μπερλουσκονική δεξιά έχει εκφράσει την υποστήριξή της στον εκλεκτό των Σοσιαλιστών.Η πρότασή του περί «συμπλήρωσης» του συμφώνου με μέτρα για την τόνωση της ανάπτυξης και της απασχόλησης θα λειτουργήσει υπέρ του.
Ο Ολάντ διατυμπανίζει ότι, εάν δεν επαναδιαπραγματευθεί το Δημοσιονομικό Σύμφωνο, η ΕΕ δεν πρόκειται να ξεφύγει από τη δίνη της ύφεσης με πολιτικές λιτότητας.
Ζητά από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να διευρύνει το ρόλο της στην αντιμετώπιση της κρίσης χρέους στην Ευρωζώνη. Τέσσερις ημέρες πριν τον δεύτερο γύρο των εκλογών ζήτησε από την ΕΚΤ να στηρίξει τα αδύναμα κράτη της Ευρωζώνης μέσω της χορήγησης δανείων στον μηχανισμό διάσωσης.
Τάσσεται υπέρ των ευρωομολόγων εξοργίζοντας την Μέρκελ αλλά και τους ευρωπαίους συντηρητικούς ηγέτες που κάθονται σούζα στην σιδηρά κυρία της Γερμανίας.
Ωρα να εφαρμοστεί ο οδικός χάρτης 60 ημερών
Για τη Γαλλία, ο Ολάντ καλείται να εφαρμόσει τα μέτρα -εξπρές που είχε προεκλογικά εξαγγείλει, για τις πρώτες 60 μέρες της προεδρίας του. Τα αγαπημένα του «μότο», όπως και του Φρανσουά Μιτεράν, οι έξι εβδομάδες διακοπών και τη σύνταξη στα 60.
Ο Σοσιαλιστής υποψήφιος είχε δεσμευτεί να ισοσκελίσει τον προϋπολογισμό μέχρι το 2017, επισημαίνοντας πως θα φορολογήσει με 75% εισοδήματα άνω του 1 εκατ. ευρώ ετησίως.
Επιπλέον, έχει δεσμευτεί πως θα μειώσει τους μισθούς στα υψηλά κλιμάκια της δημόσιας διοίκησης επιβάλλοντας πλαφόν ενώ ανακοίνωσε πως πρόκειται να αυξήσει τον ΦΠΑ στα είδη πολυτελείας. Σχεδιάζει, επίσης, την δημιουργία 150 χιλιάδων θέσεων εργασίας νέας γενιάς.
Οι προεκλογικές εξαγγελίες του έγιναν σε μία περίοδο που η γαλλική οικονομία ασθενεί . Οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις έχουν καθυστερήσει, οι δημόσιες δαπάνες είναι πολύ υψηλές , η εκπαίδευση, η καινοτομία , η έρευνα και ανάπτυξη ή η υποστήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων πάσχουν.Στο επίμαχο θέμα της μετανάστευσης, προτείνει να γίνονται ετήσιες κοινοβουλευτικές συνεδρίες όπου θα καθορίζεται ο αριθμός των μεταναστών που μπορεί να ενσωματώσει η Γαλλία. Αυτό που μένει να αποδειχτεί είναι εάν ο νέος Γάλλος πρόεδρος μείνει αμετακίνητος στις θέσεις του ή θα αναγκαστεί να υποχωρήσει κάτω από τις πιέσεις της Γερμανίας.
Πηγή
filologos10.wordpress.com
Αναρτήσεις
0 σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου